استخر هاى شنا براى کاربرى هاى مختلفى مورد استفاده قرار مى گیرندکه بنا بر کاربرى آن، داراى قسمتهاى متفاوتى مى باشند. یک استخرعمومى، داراى بخش هایى است که در زیر به آن اشاره مى کنیم:
- سالن استخر
- استخر شنا
- جکوزى
- سونا بخار
- سونا خشک
- حوضچه آب سرد
- ورودى
- رخت کن
- دوش ها
- دستشویى ها
براى عملکرد بهینه ى این بخش ها نیاز به یک سیستم تاسیساتى یکپارچهاست تا بتواند محیطى مناسب را براى شناگران تامین کند. براى برآورد ایننیاز، تاسیسات یکپارچه اى را در فضایى به نام موتورخانه استخر تعبیه مى کنند.
موتورخانه هاى معمولى استخر داراى تجهیزات زیر مى باشند:
- دیگ آبگرم منبع کویل دار
- دیگ بخار موگیر
- سختى گیر پمپ
- فیلتر شنى شیر آلات و اتصالات
- مبدل حرارتى
طراحى موتورخانه استخر شامل ۳ بخش کلى مى باشد.
- بخش اول واحد گرمایش
- بخش دوم تصفیه آب
- بخش سوم پمپاژ
براى بررسى موتورخانه ى یک استخر لازم است تا تک تک واحد هاىاستخر به صورت مجزا مورد بررسى قرار گیرند تا تمامى تجهیزات موردنیاز براى ایجاد آسایش شناگران مشخص شود.
- آب مناسب
آب حیاتى ترین پارامتر استخر است.
آب شهر با دماى ۰۱-۰۲ درجه سانتى گراد (بسته به شهر و یا کشور مورد استفاده) وارد موتورخانه شده و این آب قبل از ورود به استخر مى باید مراحلى را طى کند، به دماى آسایش انسان نزدیک شود و در استخر مورد استفاده قرار گیرد، آب شهر همچنین باید سختى گیرى شده و تصفیه گردد و درمراحلى مواد شیمیایى نظیر کلر به آب اضافه گردد تا ذرات و مواد مضر آن گرفته شود. آب مورد استفاده در استخر شنا امکان جذب میکروب و ویروسرا دارد و باید همواره از سلامت آن اطمینان حاصل کرد. براى مقابله با این مشکلات از فیلترها و مواد شیمیایى استفاده مى شود. یکی دیگر از مشکلات مربوط به آب در سیستم موتورخانه استخر، سختی آن است که همه ساله میلیونها دلار در جهان صرف نگهداری و تعمیرات تجهیزات و لوله کشیهای آسیب دیده از آن میشود.
مکانیزم ایجاد سختی آب بدین صورت است که بخار آب در جو چگالیده شده، دی اکسید کربن هوا را در خود حل میکند و تشکیل اسید ضعیفی بنام اسیدکربنیک میدهد. این اسید همراه با قطرات باران به زمین میبارد. از خاک های سطحی عبور کرده و به بسترهای سنگی زیر زمینى که معمولاً سنگ آهک می کند و موجبات سختی آب را فراهم میآورد.
می باشند می رسد، سنگ آهک مخلوطی از کربنات کلسیم و منیزیم است. اسید ضعیف، آهک را در خود حل براى مقابله با این مشکل از سختى گیر استفاده مى شود.
- تاسیسات سالن استخر
استخرها به دو صورت سرباز و سرپوشیده مورد استفاده قرار مى گیرند.
در صورت سرپوشیده بودن استخر هاى شنا نیاز به تهویه سالن، وجود دارد. سالن مورد استفاده باید در درجه حرارت مناسب و رطوبت مطلوب باشد.
براى تامین این درجه حرارت باید از وسایل سرمایشى و گرمایشى استفاده کرد که در این کتابچه به بررسى این مسائل نمى پردازیم و تنها به نوع سیستم تامین کننده این حرارت و رطوبت اشاره خواهد شد.
در استخر هاى سرباز، نیاز به تهویه محیط وجود ندارد و تنها آب استخر باید از لحاظ تمیزى و درجه حرارت مورد بررسى قرار بگیرد.
- تاسیسات استخر شنا
آب استخر باید عارى از هر نوع کثیفى باشد و دماى آن باید بین ۶۲ تا ۷۲ درجه سانتى گراد تنظیم گردد. براى تامین این شرایط نیاز به تجهیزاتتاسیساتى است که در زیر نماى شماتیک این سیستم نشان داده مى شود.
در این نما، سیستم سیرکولاسیون لازم براى تامین شرایط مورد نیاز آب نشان داده شده است همچنین چگونگى رسیدن آب به درجه حرارت مورد نیازنیز کاملا مشخص مى باشد.
- تاسیسات جکوزى
جکوزى در دماى مطلوب بین ۶۳ تا ۲۴ درجه کار مى کند و باید آبى تمیز داشته باشد. براى تامین این شرایط نیاز به تاسیساتى است که در زیر نماى شماتیک این سیستم نشان داده مى شود. جکوزى ها داراى سیستم هاى جت پمپ هستند تا با فشار آب و برخورد آن به بدن شناور، آب درمانى جکوزى تکمیل گردد.
شکل ۳ .تاسیسات جکوزى
- تاسیسات سوناى بخار
براى بهره بردارى مناسب از سوناى بخار، باید رطوبت نسبى تا ۹۹ درصد را براى آن فراهم کرد. براى ایجاد این شرایط لازم است تا با استفاده ازتاسیسات نشان داده شده در شکل زیر این محیط را براى استفاده مهیا کرد.
- تاسیسات سوناى خشک
براى استفاده از سوناى خشک نیاز به نصب تاسیسات در موتورخانه نمى باشد و در این قسمت به بررسى آن نمى پردازیم.
- حوضچه آب سرد
برخى از پزشکان، فواید بسیار زیادى را براى استفاده از حوضچه هاى آب سرد بر مى شمرند. براى عملکرد صحیح حوضچه هاى آب سرد، مى توان راه هاىمختلفى را انتخاب نمود. در بعضى از استخرها از سیستم هاى سرمایش مانند پیلر کمک مى گیرند تا درجه حرارت این حوضچه را پایین نگاه دارند.
- ورودى و رخت کن
در سالن ورودى و رختکن یک استخر، باید با تهویه مناسب و استفاده از سیستم هاى سرمایشى و گرمایشى، محیطى آرام براى شناگر ایجاد کرد.
براى طراحى تاسیسات این دو قسمت مشابه کتاب هاى طراحى تهویه مطبوع همچون کتاب کریر عمل مى کنیم.
- دوش ها و دست شویى ها
آب بهداشتى مناسبى که براى دست شویى و دوش ها مورد نیاز است باید در درجه حرارت مناسب در اختیار شناگران قرار گیرد که براى تامین این آب باید از تاسیساتى همچون نماى شماتیک زیر استفاده کرد.
در این نما نحوه سیرکولاسیون آب و تجهیزات مورداستفاده براى گرمایش این آب نشان داده شده است.
حال پس از بررسى اجمالى بخش هاى مختلف استخرو تاسیسات مورد استفاده براى آن ها، به محاسبات سیستم هاى تاسیساتى براى استخر شنا مى پردازیم.
براى راحت تر شدن محاسبات مطلب را در ۳ فصلِ گرمایش، فیلتراسیون و پمپاژ ارائه مى کنیم و در انتها نیز به حل مثالى براى استخر مى پردازیم.
